ΙΣΤΟΡΙΑ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ

ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ, ΕΝΟΤΗΤΑ 4

Η διάδοση του χριστιανισμού στους Μοραβούς και τους Βουλγάρους.

[σ. 39-40]


external image Central_europe_9th_century.png
περιοχή της Μεγάλης Μοραβίας επί Ραστισλάβου [846-870]

external image 377px-ZographensisColour.jpg
η πρώτη σελίδα του κατά Μάρκον ευαγγελίου από τον
κώδικα της Μονής Ζωγράφου στο Άγιο Όρος [Codex Zographensis]
γραμμένο σε γλαγολιτικό [κυριλλικό] αλφάβητο

external image images?q=tbn:ANd9GcSXo8PWRDCwO5Fuk9mSyMMWRPDS-uYZbLE8Yij9BTJ_F60SgxPI2A
Το μοντέρνο κυριλλικό αλφάβητο


external image agios_boris_mixail_prigkipas_isapostolos_fotistis_579.jpg
ο Βούλγαρος τσάρος Βόρις [Μιχαήλ]

Σημαντικές ημερομηνίες

842-867 βασιλεία του βυζαντικού αυτοκράτορα Μιχαήλ Γ' του Μέθυσου
863 οι Κύριλλος και Μεθόδιος [Κωνσταντίνος] αρχίζουν το ιεραποστολικό τους έργο στη Μοραβία
864 βάπτιση του Βούλγαρου ηγεμόνα Βόρη
867 σχίσμα, απόρριψη του παπικού δόγματος περί εκπορεύσεως του Αγίου Πνεύματος και εκ του Υιού [filoque]
870 η εκκλησία της Βουλγαρίας υπάγεται στο πατριαρχείο Kωνσταντινουπόλεως, αλλά είναι αυτοκέφαλη
879-880 Η´ οικουμενική σύνοδος, καταδίκη της προσθήκης του Filioque στο Σύμβολο της Πίστεως
858-867 & 877-886 δύο περίοδοι πατριαρχίας Φωτίου στην Κωνσταντινούπολη

Λεξιλόγιο

αθέμιτος: που δε συμφωνεί με τα καθιερωμένα
αγαμία ιερέων: απαίτηση της καθολικής εκκλησίας να μην παντρεύονται οι ιερείς της
ανάδοχος: νονός
ανάθεμα: βαριά ποινή, αποκλεισμός ατόμου από το σώμα της Εκκλησίας
αντισταθμίζω: εξισορροπώ
αρχιερατικά άμφια: επίσημη ενδυμασία ενός μητροπολίτη
ασκητής: μοναχός, άτομο που απαρνήθηκε τα εγκόσμια
αυτοκέφαλο: διοικητική ανεξαρτησία μιας Εκκλησίας
αφορισμός: αποβολή ενός ατόμου από τους κόλπους της Εκκλησίας
διένεξη: φιλονικία, διαμάχη
διορατικότητα: ικανότητα να προβλέψει την έκβαση των πραγμάτων
δόγμα: αυθεντική περί πίστεως διδασκαλία
εκσλαβισμός [των Βουλγάρων]: αποδοχή του σλαβικού τρόπου ζωής
ζηλωτής: φανατικός στα θρησκευτικά του πιστεύω
ιεραπόστολος: κληρικός που διαδίδει το Χριστιανισμό σε ξένες χώρες
κλήρος: το σύνολο των λειτουργών μιας Εκκλησίας
Λατίνοι: Ρωμαιοκαθολικοί Δυτικοί [της παπικής εκκλησίας]
λεγάτος: καρδινάλιος, εκπρόσωπος του Πάπα
Μοραβία: περιοχή της ανατολικής Τσεχίας, στην κεντρική Ευρώπη
παπικό πρωτείο: υπέρτατη αυθεντία του Πάπα της Ρώμης σε ολόκληρη τη χριστιανική Εκκλησία [5ος αιώνας]
μοχθηρός: που αισθάνεται φθόνο
παρέκκλιση: απομάκρυνση από τους δογματικούς κανόνες
ποιμενάρχης; θρησκευτικός οδηγός
ποιμαντική μέριμνα: φροντίδα για θρησκευτική καθοδήγηση
πρόφαση: δικαιολογία που προβάλλεται
Ρωμαϊκή Εκκλησία: καθολική, παπική Εκκλησία
στηλιτεύω: κατακρίνω με δριμύτητα
υπάγω στη δικαιοδοσία: τοποθετώ υπό την εξουσία κάποιου
Φωτίειο σχίσμα: του 867, από το όνομα του πατριάρχη Φωτίου
χρίσμα: μυστήριο που τελείται αμέσως μετά το βάπτισμα με άλειμμα του νεοφώτιστου με άγιο μύρο

Χρήσιμες ιστοσελίδες

Rastislav [ηγεμόνας των Μοραβών 846-870]
Old church Slavic language
γλαγολιτικό αλφάβητο [κυριλλικό]
Βόρις [Μιχαήλ] τσάρος των Βουλγάρων που βαπτίστηκε χριστιανός
Boris I of Bulgaria [πρίγκηπας της πρώτης βουλγαρικής αυτοκρατορίας]
Ιωάννης Σκυλίτζης [ιστορικός του 11ου αιώνα]
Filioque [Βικιπαίδεια]
Φώτιος ο Μέγας [Βικιπαίδεια]
The 5-tier hierarchy of the Orthodox Church
Το σύμβολο της πίστεως
Πιστεύομεν εις εν θεόν

Βιβλιογραφία

Αναστός, Μ. Β. et al. (1979). Ιστορία του ελληνικού έθνους. Βυζαντινός ελληνισμός. Μεσοβυζαντινοί χρόνοι. Τόμος Η' . Αθήνα: Εκδοτική Αθηνών
π. Γ. Δ. Δραγάς Η όγδοη οικουμενική σύνοδος [879-880]
επισκόπου Ωρεών Κυπριανού Ο μέγας Φώτιος και η Η' οικουμενική σύνοδος. [879-880]
Παπαρηγόπουλος, Κ. (1971). Ιστορία του ελληνικού έθνους. Βιβλίον ενδέκατον. Μεσαιωνικός ελληνισμός. ΙΙΙ. Μακεδονική δυναστεία. Αθήνα: Γαλαξίας
Σκυλίτζης Ιωάννης Σύνοψις Ιστοριών
__http://users.uoa.gr/~nektar/history/tributes/byzantine_historians/joannes_scylitzes_synopsis_historiarum.htm__
Χριστινάκης, Π. Ε (2005). Ο μέγας Φώτιος οι ιεροί κανόνες και το σχίσμα του 867.
__http://www.egolpion.com/39BCF8BC.el.aspx__