ΙΣΤΟΡΙΑ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΜΕΡΟΣ ΙΙ, ενότητα 2

Ο Ηράκλειος και η δυναστεία του (610-717).

Εσωτερική μεταρρύθμιση και αγώνας επιβίωσης. [σ. 19-21]



Flavius Heraclius Augustus Φλάβιος Ἡράκλειος 610 - 641

external image heraclius.jpg
O Ηράκλειος νικά το βασιλιά των Περσών, Χοσρόη Β'

Σημαντικές ημερομηνίες
614 λεηλασία της Ιερουσαλήμ από τον Πέρση στρατηγό Σαχμπαράζ
626 ήττα Αβάρων και Σλάβων κατά την πολιορκία της Κωνσταντινούπολης [ακάθιστος ύμνος]
627 νίκη επί των Περσών στη Νινευί [ανάκτηση των βυζαντινών επαρχιών στην Εγγύς Ανατολή, δολοφονία του Χοσρόη Β' της δυναστείας των Σασανιδών]
633 κατάληψη της Παλαιστίνης από τους μωαμεθανούς Άραβες
634 ήττα του Θεοδώρου [αδελφού του Ηρακλείου] από τους Άραβες

Λεξιλόγιο

Άβαροι: μογγολικός λαός που επεκτάθηκαν στα Βαλκάνια τον 6ο αιώνα μ.Χ.
ακάθιστος ύμνος: θρησκευτικός ύμνος προς την Παναγία, που σύμφωνα με την παράδοση εψάλη για πρώτη φορά το 626, στο ναό της Παναγίας των Βλαχερνών, μετά την απόκρουση των Αβάρων
αποκρισάριος: απεσταλμένος
Βασιλεύουσα; Κωνσταντινούπολη
Βόσπορος: πορθμός που συνδέει τον Εύξεινο Πόντο με την Προποντίδα και χωρίζει την Ευρώπη από την Ασία
Εγγύς Ανατολή: περιοχή που περιλαμβάνει τη σημερινή Τουρκία, Συρία, Λίβανο, Ισραήλ, Παλαιστίνη, Ιορδανία & Ιράκ [Μεσοποταμία]
εξαρχάτο: διοικητικό τμήμα των δυτικών εδαφών της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας
έξαρχος: αξιωματούχος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας
εξκουβίτωρ: σωματοφύλακας
θέμα: διοικητική περιφέρεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας [από τον 7ο αιώνα μ.Χ.]
Καραβησιάνιοι: το βυζαντινό ναυτικό
κατατέμνω: τεμαχίζω
κεντυρίωνας: εκατόνταρχος
κόμης: στρατηγός
κουροπαλάτης: υπεύθυνος του παλατιού [βυζαντινό αξίωμα]
λογγίνος: χιλίαρχος
μονοθελητισμός: χριστιανική αίρεση που πρεσβεύει ότι ο Χριστός έχει δύο φύσεις αλλά μία θέληση
Ρωμανία: Βυζανιτνή Αυτοκρατορία
στρατιωτόπι: κλήρος γης σε στρατιώτη
τριτημόριον: βυζαντινό νόμισμα [1/3 της αξίας του σόλιδου]

λατινικό λεξιλόγιο

cura palatii φροντίδα του παλατιού
excubitor σωματοφύλακας
magister militum per Orientem στρατηγός της Ανατολής
scholae palatii φρουρά του Ιερού Παλατιού
tremissis τριτημόριον

Χρήσιμοι ιστότοποι

Σέργιος Α' οικουμενικός πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως [610-638]
Heraclius [De Imperatotibus Romanis]
Heraclius [συνοπτικός κατάλογος ημερομηνιών σημαντικών γεγονότων της βασιλείας του]
Η βυζαντινή γραφειοκρατία [κατάλογος ονομάτων αξιωματούχων]
χάρτης εξάπλωσης των Αράβων [632 / 634 / 656 / 750]
Μάξιμος Ομολογητής και η αίρεση του μονοθελητισμού. [Αρχιμ. Μάξιμος Ματθαίος]
The Ecthesis ( Ἔκθεσις) επιστολή που δημοσιεύτηκε επί Ηρακλείου το 638, με την οποία ο μονοθελητισμός επιβλήθηκε ως η επίσημη μορφή χριστιανισμού στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία
Monothelitism and Monothelites Catholic Encyclopedia (1913)
Pyrrhus I of Constantinople [πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως 638-641, οπαδός του μονοθελητισμού]


Βιβλιογραφία

Ακάθιστος Ύμνος [ανωνύμου υμνογράφου]
http://www.myriobiblos.gr/texts/greek/anonymo_akathistos.html

Bergamo, N. (n.d.). Expeditio Persica of Heraclius: Holy War or Crusade?

http://ehess.academia.edu/NicolaBergamo/Papers/800639/EXPEDITIO_PERSICA_OF_HERACLIUS_HOLY_WAR_OR_CRUSADE
Chronichon paschale. 1832 Dindorf edition at Google Books: Vol.1; Vol. 2
Λουγγής, Τ. (1985). Δοκίμιο για την κοινωνική εξέλιξη στη διάρκεια των λεγόμενων “σκοτεινών αιώνων”.
http://www.byzsym.org/index.php/bz/article/viewFile/701/619